Nhà nhập khẩu châu Á cắt giảm mua lúa mì kỳ hạn vì chiến tranh Biển Đen

Các doanh nghiệp chế biến ngũ cốc tại châu Á đang áp dụng chiến lược mua hàng bảo thủ hơn. Thay vì ký hợp đồng cả 6 tháng như trước, họ giờ chỉ cam kết đủ nhu cầu trước mắt hoặc tối đa đến tháng 12. Joe Sowers, phó chủ tịch khu vực Nam Á và Đông Nam Á tại US Wheat Associates, nhận định các nhà máy đã trở nên thận trọng hơn trong các cam kết kỳ hạn. Động thái này không chỉ giảm rủi ro tài chính mà còn phản ánh tâm lý chờ đợi—các nhà mua hi vọng đà tăng giá sẽ hạ nhiệt trước khi mua thêm.

Nguyên nhân chính nằm ở gián đoạn cung ứng từ khu vực Biển Đen. Trong những tháng gần đây, Nga và Ukraine liên tục tấn công tàu hàng và cơ sở hạ tầng cảng của nhau, khiến xuất khẩu giảm mạnh. Xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine trong mùa vụ này giảm 26% so với năm trước, còn xuất khẩu lúa mì của Nga sụt 75% trong tháng 9. Hai nước này chiếm hơn một phần tư tổng xuất khẩu lúa mì toàn cầu. Thị trường buộc phải dựa vào các nhà cung cấp thay thế như Bulgaria và Romania, nhưng những nguồn cung này cũng đối mặt nguy cơ gián đoạn tương tự.

Sự thiếu hụt cung ứng đã đẩy giá lên đáng kể. Hợp đồng tương lai lúa mì tại Chicago tăng hơn 30% trong hai tháng cho tới tháng 8, chạm mức cao nhất kể từ tháng 2/2023, rồi lại giảm 13% trong tháng 9, cho thấy biến động cực độ. Các nhà máy châu Á buộc tìm kiếm nguồn thay thế với mức giá thường cao hơn. Những lựa chọn bao gồm nguồn cung từ Canada, Mỹ, cùng với sự hỗ trợ từ vụ thu hoạch nam bán cầu và dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu lúa mì của Ấn Độ vào tháng 8.

Triển vọng thị trường phụ thuộc vào tiếp diễn xung đột. Nếu chiến sự kéo dài hơn hoặc xuất hiện bất ngờ khác, giá có thể tăng vọt. Các nhà máy xay xát, đặc biệt ở Philippines và Sri Lanka, đều nhấn mạnh cần xử lý cẩn trọng vì một sai lầm có thể gây thiệt hại nặng. Sự phục hồi từng phần của xuất khẩu Nga qua tuyến vận chuyển thay thế vẫn chỉ ở mức dưới công suất của các cảng chính, tạo áp lực lâu dài lên giá lương thực toàn cầu.